สิทธิในการแก้ข้อกล่าวหาของเจ้าหน้าที่ของรัฐที่ตกเป็นผู้ถูกกล่าวหา ศึกษากรณีคณะกรรมการ ป.ป.ช. มอบหมายให้พนักงานสอบสวนดำเนินการแทน

เพื่อให้เกิดความเป็นธรรมในการดำเนินคดี ผู้ถูกกล่าวหาควรมีสิทธิตรวจสอบและแสดงพยานหลักฐานที่เป็นประโยชน์ในการต่อสู้คดีภายใต้ระยะเวลาที่เหมาะสม รวมถึงการมีสิทธิในการนำทนายความหรือผู้ไว้วางใจไม่เกินสามคนเข้าฟังการชี้แจงแก้ข้อหา

บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาวิเคราะห์สิทธิในการแก้ข้อกล่าวหาของเจ้าหน้าที่ของรัฐที่ตกเป็นผู้ถูกกล่าวหาซึ่งถูกดำเนินคดีโดยคณะกรรมการ ป.ป.ช. และพนักงานสอบสวน และศึกษาเปรียบเทียบการรวบรวมพยานหลักฐาน และสิทธิแก้ข้อกล่าวหาของเจ้าหน้าที่ของรัฐที่ตกเป็นผู้ถูกกล่าวหาของประเทศฝรั่งเศส ญี่ปุ่น และรัฐนิวเซาท์เวลส์ ออสเตรเลีย นำมาเปรียบเทียบกับประเทศไทย เพื่อปรับปรุงให้เป็นธรรมแก่ผู้ถูกกล่าวหา

โดยใช้วิธีการศึกษาเชิงคุณภาพจากเอกสาร บทความ ตลอดจนสื่อสิ่งพิมพ์อิเล็กทรอนิกส์ที่เกี่ยวข้องกับการรวบรวมพยานหลักฐาน รวมทั้งสิทธิในการแก้ข้อกล่าวหาของเจ้าหน้าที่ของรัฐที่ถูกกล่าวหาว่าทุจริตต่อหน้าที่ซึ่งถูกดำเนินคดีโดยคณะกรรมการ ป.ป.ช. พนักงานสอบสวนและของต่างประเทศ

ผลการศึกษา พบว่า เจ้าหน้าที่ของรัฐที่ถูกกล่าวหามีสิทธิแก้ข้อกล่าวหาตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา แต่สิทธิเหล่านี้ยังไม่สอดคล้องกับกระบวนการไต่สวนของคณะกรรมการ ป.ป.ช. ในเรื่องระยะเวลาการแก้ข้อกล่าวหา สิทธิการนำทนายความหรือผู้ไว้วางใจเข้าฟังการชี้แจง/ให้ปากคำ และสิทธิการขอตรวจพยานหลักฐานเพื่อประกอบการชี้แจงแก่ข้อหา ซึ่งกระทบต่อสิทธิในการต่อสู้คดีของผู้ถูกกล่าวหา ขณะที่งานศึกษาจากต่างประเทศ เช่น ฝรั่งเศส ญี่ปุ่น และออสเตรเลีย ต่างให้ความสำคัญกับสิทธิในการตรวจสำนวน การเสนอพยานใหม่ และการพิจารณาที่เปิดเผย เป็นธรรม และรวดเร็ว โดยไม่ลดทอนสิทธิพื้นฐานของผู้ถูกล่าวหา

ดังนั้น เพื่อให้ผู้ถูกกล่าวหาสามารถต่อสู้คดีได้อย่างเป็นธรรม ควรให้ผู้ถูกกล่าวหามีสิทธิตรวจและแสดงพยานหลักฐานที่เป็นประโยชน์ในการต่อสู้คดีภายในกรอบเวลาที่ชัดเจนและเหมาะสม รวมถึงสิทธิในการนำทนายความหรือผู้ไว้วางใจไม่เกินสามคนเข้าฟังการชี้แจงแก้ข้อหา