[Video] KRAC INSIGHT EP. 09 | ประกาศผล CPI 2568! ไทยจะดีขึ้นหรือไม่?

 

จบไปแล้วสำหรับการติดตามผลคะแนน “ดัชนีภาพลักษณ์การคอร์รัปชัน (Corruption perceptions Index: CPI)” ประจำปี 2568 ซึ่งประเทศไทยอยู่ที่ระดับ 33/100 คะแนน ในอันดับที่ 116 ของโลก ทั้งนี้ค่าเฉลี่ยทั่วโลกอยู่ที่ 42 คะแนน นั่นหมายความว่าเราอยู่ต่ำกว่าค่าเฉลี่ยนั่นเอง

 

น่าสนใจว่าเมื่อเปรียบเทียบกับปี 2567 คะแนนดัชนีภาพลักษณ์การคอร์รัปชันของไทยลดลง 1 คะแนน และเมื่อเปรียบเทียบกับทั้งโลกอันดับเราแย่ลง 9 อันดับ นั่นสะท้อนว่าสถานการณ์คอร์รัปชันของไทยเมื่อเทียบกับทั้งโลกแย่หนักกว่าเดิม

 

ทั้งนี้ เมื่อเราเจาะลึกไปที่ดัชนีองค์ประกอบที่ถูกนำมาใช้คำนวณพบว่าคะแนนส่วนใหญ่ที่ลดลงอยู่ในกลุ่มดัชนีที่เกี่ยวข้องกับมุมมองของนักลงทุน และผู้ประกอบการในภาคเอกชน โดยเฉพาะในมิติของการแข่งขัน (IMD World Competitiveness Yearbook) ที่ลดลง 10 คะแนนจากปีก่อนหน้า สอดคล้องกับหลายตัวเลขที่เกี่ยวข้องกับประเด็นเรื่องการผูกขาด และการจ่ายสินบนของภาคเอกชนที่ตกต่ำลงกว่าปีก่อน

 

ในขณะที่ผลการประเมินในมิติการเมืองและโครงสร้างทางกฎหมายของประเทศไทยมีแนวโน้มดีขึ้นในเกือบทุกมิติ ยกเว้นหลักนิติธรรม และความเป็นอิสระของกระบวนการยุติธรรมที่ลดลง สะท้อนคนไม่เชื่อมั่นกระบวนการยุติธรรม หรือความยุติธรรมไทยยังล่าช้า

 

ทั้งนี้ เมื่อเปรียบเทียบกับประเทศในภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ ไทยหล่นมาอยู่อันดับ 8 ของอาเซียน ทั้งที่เดิมเราอยู่อันดับ 5 โดยตามหลังสิงค์โปร์ (84 คะแนน) บรูไน (63) มาเลเซีย (52 คะแนน) ติมอร์-เลสเต (44) เวียดนาม (41 คะแนน) อินโดนีเซีย (34 คะแนน) และลาว (34 คะแนน) ตามลำดับ

 

โดยทิศทางที่องค์กรเพื่อความโปร่งใสนานาชาติให้ความสำคัญในปี 2569 คือ

(1) สร้างหลักประกันให้สถาบันยุติธรรมมีความเป็นอิสระ โปร่งใส และประชาชนสามารถเข้าถึงได้

(2) จัดการและแก้ไขปัญหาอิทธิพลที่ไม่เหมาะสมต่อกระบวน การตัดสินใจทางการเมือง

(3) เปิดโอกาสให้ผู้ที่ได้รับความเสียหายจากการทุจริตสามารถเข้าถึงกระบวนการยุติธรรมได้

(4) ต้องส่งเสริมพื้นที่ภาคพลเมืองและการรายงานการทุจริต โดยคุ้มครองเสรีภาพพื้นฐาน ภาคประชาสังคม และผู้แจ้งเบาะแส

 

ข้อเสนอแนะจำนวนมากมุ่งเน้นในการแก้ไขปัญหาคอร์รัปชันที่เน้นการมีส่วนร่วมของประชาชนในกระบวนการยุติธรรม และการสร้างความโปร่งใสทางการเมือง เพื่อลดอิทธิพลของบุคคลนอกการเมืองในการกำหนดทิศทางการบริหารประเทศ

 

โดยสรุปแม้คะแนนดัชนีภาพลักษณ์การคอร์รัปชันจะไม่ได้บ่งบอกสถานการณ์จริงของการคอร์รัปชันในประเทศนั้น แต่คงปฏิเสธว่าคะแนนนี้ช่วยให้เราเห็นชัดเจนมากขึ้นว่าการทำงานเรื่องการต่อต้านคอร์รัปชันยังต้องทำงานอย่างแข็งขันมากยิ่งขึ้น

 

ยิ่งกับประเด็นการมีส่วนร่วมของประชาชนในการตรวจสอบการทุจริตและการมีประชาชนเป็นศูนย์กลางในกระบวนการยุติธรรม ซึ่งประเทศไทยยังคงมีการศึกษาวิจัยเกี่ยวกับการคอร์รัปชันในส่วนนี้น้อย