บทความวิจัย | การวิเคราะห์ปัญหาของผลประโยชน์ทับซ้อนของผู้บริหารประเทศ

จากการวิเคราะห์ปัญหาผลประโยชน์ทับซ้อนของผู้บริหารประเทศพบว่า รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พ.ศ. 2540 ที่มีบทบัญญัติให้นักการเมืองปลอดจากผลประโยชน์ทับซ้อนไม่มีประสิทธิผลมากพอ จึงควรแก้ไขรัฐธรรมนูญเพื่อแก้ไขปัญหา

ความไม่เข้าใจเกี่ยวกับปัญหาผลประโยชน์ทับซ้อนทำให้ประชาชนขาดการวินิจฉัยความผิดเกี่ยวกับเรื่องนี้ และมีความเห็นว่าการเป็นเจ้าของธุรกิจเป็นความชอบธรรมของบุคคลผู้มีฐานะร่ำรวยที่จะเข้าสู่การมีอำนาจทางการเมืองได้ ซึ่งอาจนำไปสู่การมองข้ามการทุจริตและไม่ให้ความสำคัญในการตัดสินใจเลือกตั้ง  สถานการณ์เช่นนี้ สะท้อนถึงความผิดปกติในสังคมและความบิดเบือนจากหลักการที่ถูกต้อง

การวิเคราะห์เริ่มต้นจากการอธิบายเหตุผลความจำเป็นที่สังคมมนุษย์ต้องมีรัฐบาล โดยใช้ทฤษฎีเกมที่เรียกว่า “ความล้มเหลวของผู้ต้องหา” (Prisoners’ Dilemma) เพื่อเป็นเครื่องมือในการอธิบายสถานการณ์ที่เกิดขึ้น ซึ่งแสดงให้เห็นว่าในกรณีที่ไม่มีรัฐบาลหรือการจัดการที่เหมาะสม ผู้คนมักจะเลือกทางเลือกที่ทำให้ตัวเองได้ประโยชน์สูงสุด แม้จะเป็นผลเสียต่อสังคมโดยรวม หลังจากนั้นจะวิเคราะห์การกำเนิดของรัฐบาลในฐานะที่เป็นทางออกในการจัดการกับปัญหาต่าง ๆ ในสังคม และพิจารณาปัญหาผลประโยชน์ทับซ้อน ที่ทำให้เกิดความทุจริตและส่งผลกระทบต่อการทำงานของรัฐบาล เพื่อเสนอแนวทางในการสร้างรัฐบาลที่มีประสิทธิภาพและยุติธรรมต่อไป

ผลการศึกษาพบว่า นักการเมืองมีผลประโยชน์ทับซ้อนย่อมมีผลประโยชน์จูงใจให้สะสมอำนาจทางการเมืองเพื่อเพิ่มพูนความมั่งคั่งให้ตนเองและใช้ความมั่งคั่งสะสมอำนาจทวีคูณอย่างไม่รู้จบ รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พ.ศ. 2540 มีบทบัญญัติให้นักการเมืองปลอดจากผลประโยชน์ทับซ้อนแต่ยังคงล้มเหลวในการสกัดกั้นปัญหาผลประโยชน์ทับซ้อน ความขัดแย้งเพื่อสกัดกั้นปัญหาผลประโยชน์ทับซ้อนและการแก้ไขรัฐธรรมนูญ จึงเป็นความชอบธรรมในการป้องกันสังคมไทยมิให้ก้าวเข้าสู่แดนของสังคมทาส และในการรักษาสมดุลของขั้วความขัดแย้งเพื่อให้ปราศจากการครอบงำแบบเบ็ดเสร็จเพื่อคุ้มครองอิสรภาพและเสรีภาพของคนไทยอย่างเสมอภาค