KRAC Hot News I ส่องนโยบายต้านโกง 4 พรรคใหญ่ ในศึกเลือกตั้ง 2569

ส่องนโยบายต้านโกงพรรคการเมืองไทยในศึกเลือกตั้ง 2569

ศึกเลือกตั้ง 2569 ทำให้นโยบาย “ต้านโกง” กลับมาเป็นหนึ่งในหัวข้อแข่งขันสำคัญทางนโยบาย เพราะวันนี้การทุจริตไม่ได้ถูกมองแค่เป็นปัญหาศีลธรรม แต่ถูกตีความว่าเป็นต้นทุนแฝงที่กัดกร่อนเศรษฐกิจและทำให้ประเทศเสียความสามารถในการแข่งขันอย่างเป็นรูปธรรม

บทวิเคราะห์หลายชิ้นชี้ว่า ความเสียหายจากการทุจริตภาครัฐอาจสูงถึงราว 500,000 ล้านบาทต่อปี และกระจุกหนักในกระบวนการจัดซื้อจัดจ้างที่มีการรั่วไหลจำนวนมาก จึงไม่น่าแปลกที่พรรคการเมืองจำนวนมากพยายามนำ “เทคโนโลยี” มาเป็นคำตอบเพื่อลดดุลพินิจของเจ้าหน้าที่

อย่างไรก็ดี หัวใจของโจทย์นี้อาจไม่ใช่แค่มีเครื่องมือทันสมัย แต่คือการบังคับใช้กฎหมายและการปฏิรูปกระบวนการยุติธรรมให้โปร่งใสร่วมด้วย เพราะถ้าระบบอุปถัมภ์ยังอยู่ อัลกอริทึมของ AI ก็อาจถูกเลี่ยงได้ ความน่าเชื่อถือของหลักนิติธรรมจึงเป็นการเดิมพันร่วมของทุกนโยบาย

พรรคประชาชน วางภาพการแก้โกงแบบ “ผ่าตัดเชิงระบบ” โดยยึดหลักเปิดเผยข้อมูลรัฐแบบอัตโนมัติ มุ่งเน้นผลักดันให้เกิดการเปิดข้อมูลเป็นหลัก ปกปิดเป็นข้อยกเว้น พร้อมพัฒนาระบบบริการรัฐช่องทางเดียวและแนวคิดการอนุมัติแบบอัตโนมัติ เพื่อตัดการพบปะกันระหว่างผู้ยื่นขออนุญาตกับเจ้าหน้าที่รัฐที่มักกลายเป็นช่องทางการจ่ายสินบนใต้โต๊ะ

อีกแกนนโยบายของพรรคประชาชนคือการใช้ AI ทำหน้าที่ “ส่งสัญญาณเตือน” จากข้อมูลจัดซื้อจัดจ้าง เชื่อมโยงกับข้อมูลคู่สัญญาโครงสร้างผู้ถือหุ้น และบัญชีทรัพย์สินทางการเมือง เพื่อจับความผิดปกติและความสัมพันธ์ที่เสี่ยงต่อผลประโยชน์ทับซ้อน แนวทางนี้พยายามเปลี่ยนการปราบโกงให้เป็นการป้องกันก่อนเกิดเหตุการณ์ทุจริต

นอกจากข้อมูลและ AI พรรคประชาชนยังโยงไปสู่การปฏิรูปตำรวจผ่านแนวคิด “ปราบ-ปรับ-ปฏิรูป” ตั้งแต่การยกเลิกระบบตั๋วโยกย้าย ใช้การประเมินแบบอิงผลลัพธ์ เพิ่มแรงจูงใจงานสอบสวน และกระจายอำนาจตำรวจในพื้นที่ให้ยึดโยงประชาชนมากขึ้น เพื่อรื้อรากระบบอุปถัมภ์

ในขณะที่ พรรคเพื่อไทย เลือกเล่าเรื่องต้านโกงผ่าน “รัฐบาลดิจิทัล” โดยเสนอรวบรวมข้อมูลภาครัฐที่กระจัดกระจายขึ้นสู่คลาวด์กลางและทำแดชบอร์ดเรียลไทม์ เปิดให้สาธารณะติดตามงบประมาณ การจัดซื้อจัดจ้าง และสถานะโครงการได้สะดวก พร้อมใช้เทคโนโลยีช่วยตรวจจับนอมินีและการฮั้วประมูล

แก่นของพรรคเพื่อไทยคือทำให้บริการรัฐออนไลน์ ลดขั้นตอน ลดความซ้ำซ้อน และทำ “คู่มือกฎหมายฉบับประชาชน” เพื่อจำกัดการตีความของเจ้าหน้าที่ ซึ่งเป็นต้นเหตุที่มักทำให้กระบวนการล่าช้าและเปิดช่องให้มีการเรียกรับผลประโยชน์ หากทำได้จริง จะย้ายอำนาจต่อรองจากโต๊ะทำงานไปสู่ระบบที่ตรวจสอบได้

ด้าน พรรคประชาธิปัตย์ ให้ความสำคัญกับการเปิดเผยข้อมูล โดยเฉพาะการจัดซื้อจัดจ้าง และเสนอการใช้เทคโนโลยีเพิ่มความโปร่งใสควบคู่กับช่องทางร้องเรียนดิจิทัลที่ไม่จำเป็นต้องเปิดเผยตัวตน แนวทางนี้เน้นสร้างสภาพแวดล้อมที่ทำให้คนกล้าแจ้งเบาะแส และทำให้การตรวจสอบเกิดจากพลังของภาคประชาชนมากขึ้น

เพราะสำหรับพรรคประชาธิปัตย์แล้ว เมื่อข้อมูลถูกเปิดออกสู่สาธารณะอย่างแท้จริง ประชาชนก็จะสามารถมีส่วนร่วมในการตรวจสอบการทำงานของภาครัฐและนักการเมืองได้ ซึ่งจะนำไปสู่การตรวจจับการทุจริต

ส่วน พรรคภูมิใจไทย สะท้อนมุมมองที่ต่างออกไป โดยเห็นว่าเทคโนโลยีเป็นเพียง “เครื่องมือ” แต่ตัวชี้ขาดคือกระบวนการกำกับดูแลและเจตจำนงทางการเมือง พรรคจึงเน้นแนวคิดการตรวจสอบย้อนกลับแบบเรียลไทม์และการติดตามเส้นทางการเงิน เพื่อเพิ่มความรับผิดรับชอบและทำให้คนทำผิดหนีพยานหลักฐานได้ยาก

เมื่อมองโดยภาพรวม พรรคใหญ่ทั้งสี่ต่างพยายามลดช่องโหว่ผ่านข้อมูลเปิด ระบบดิจิทัล และการตรวจสอบย้อนกลับ แต่คำถามสุดท้ายยังอยู่ที่การนำไปใช้จริง รัฐบาลใหม่ต้องทำให้ “ความจริงที่ตรวจสอบได้” กลายเป็นวัฒนธรรมของภาครัฐ

ไม่ใช่เพียงสโลแกนหาเสียง เพราะสังคมคาดหวังชัดเจนว่าจะไม่เอาคนมีมลทิน ไม่เอานโยบายวาทกรรม และไม่เอาผลประโยชน์ทับซ้อนอีกต่อไป