บทความวิจัย | การศึกษาสัญญาณเตือนการทุจริต: กรณีศึกษาสหกรณ์การเกษตรในเขตพื้นที่สำนักงานตรวจบัญชีสหกรณ์ที่ 1

สหกรณ์มีบทบาทสำคัญต่อการพัฒนาทางด้านเศรษฐกิจ สังคม และชุมชน แต่มักจะเกิดปัญหาการทุจริตคอรัปชันของสหกรณ์เป็นอยู่บ่อยครั้ง ทำให้ประชาชนขาดความเชื่อมั่นต่อระบบสหกรณ์ในภาพรวมเป็นอย่างมาก เช่นเดียวกับสถานการณ์ในพื้นที่รับผิดชอบของสำนักงานตรวจบัญชีสหกรณ์ที่ 1 (สตท.1) ที่พบว่า สหกรณ์การเกษตรในพื้นที่มีการทุจริตเกิดขึ้นหลายแห่งและมีมูลค่าความเสียหายหลายล้านบาท

การศึกษาครั้งนี้ จึงมีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาระดับความสำคัญของสัญญาณเตือนการทุจริต กรณีศึกษาสหกรณ์การเกษตรในเขตพื้นที่สำนักงานตรวจบัญชีสหกรณ์ที่ 1 และเพื่อวิเคราะห์ปัจจัยในการเกิดทุจริตของสหกรณ์การเกษตร โดยอ้างอิงจากทฤษฎีสามเหลี่ยมทุจริต โดยใช้การศึกษาแบบผสานวิธี (Mixed method) ซึ่งใช้แบบสอบถามและแบบสัมภาษณ์กึ่งโครงสร้างเป็นเครื่องมือการวิจัย จากกลุ่มตัวอย่าง ได้แก่ ผู้สอบบัญชีและผู้ช่วยผู้สอบบัญชีสหกรณ์การเกษตรที่เป็นข้าราชการในเขตพื้นที่ สตท.1 

ผลการศึกษาแสดงให้เห็นว่าผู้ตอบแบบสอบถามให้ความสำคัญกับสัญญาณเตือนการทุจริตในสหกรณ์การเกษตร โดยเฉพาะด้านโครงสร้างการบริหารงานและกิจกรรมดำเนินงาน โดยมีสามพฤติกรรมที่เป็นสัญญาณเตือนที่สำคัญ ได้แก่ 1) สภาพแวดล้อมและโครงสร้างการควบคุมภายในที่ไม่เพียงพอ 2) พฤติกรรมส่วนบุคคลของบุคลากร และ 3) สัญญาณการปฏิบัติงานด้านการเงินที่มีข้อผิดพลาดบ่อยครั้ง การวิเคราะห์ปัจจัยการเกิดทุจริตพบว่ามาจากโอกาสที่เปิดกว้างและแรงจูงใจส่วนบุคคล