รายงานการสังเคราะห์งานวิจัยด้านการปราบปรามการทุจริต พ.ศ. 2560 – 2565

จากผลการสำรวจความเชื่อมั่นและความพึงพอใจของประชาชนที่มีต่อการปฏิบัติงานของสำนักงาน ป.ป.ช. และผลการประเมินโครงการ/กิจกรรมภายใต้ยุทธศาสตร์ชาติว่าด้วยการป้องกันและปราบปรามการทุจริต ระยะที่ 3 (พ.ศ. 2560 – 2564)

พบว่า ภารกิจด้านการปราบปรามการทุจริตได้รับคะแนนน้อยที่สุดในสามภารกิจหลักของสำนักงาน ป.ป.ช. จึงได้มีข้อเสนอแนะให้มีการประชาสัมพันธ์ผลการดำเนินงานของสำนักงาน ป.ป.ช. และหน่วยงานที่เกี่ยวข้องไปสู่กลุ่มเป้าหมาย เพื่อให้ทราบถึงความก้าวหน้าและผลการปฏิบัติงานของสำนักงาน ป.ป.ช จากสาเหตุดังกล่าว จึงนำมาสู่วัตถุประสงค์ของการศึกษาในครั้งนี้ คือ

1. เพื่อสังเคราะห์วัตถุประสงค์ของงานวิจัยด้านการปราบปรามการทุจริต
2. เพื่อสังเคราะห์ระเบียบวิธีวิจัยของงานวิจัยด้านการปราบปรามการทุจริต
3. เพื่อสังเคราะห์ผลการวิจัยของงานวิจัยด้านการปราบปรามการทุจริต
4. เพื่อสังเคราะห์ข้อเสนอแนะของงานวิจัยด้านการปราบปรามการทุจริต

ผลการศึกษา พบว่า การปฏิบัติงานของคณะกรรมการ ป.ป.ช. ด้านการปราบปรามการทุจริต มีประเด็นปัญหาสำคัญ คือ การดำเนินการทางคดีทุจริตที่ล่าช้า นอกจากนี้ ยังมีปัญหาในทางปฏิบัติ เช่น การชี้มูลความผิด การไม่สามารถเอาผิดทางวินัยกับเจ้าหน้าที่รัฐที่พ้นจากตำแหน่งไปแล้ว เป็นต้น

แนวทางพัฒนาการดำเนินงาน ควรเน้นการบริหารงานคดีและงานบุคคล การพัฒนาระบบฐานข้อมูลสำหรับวิเคราะห์งานคดีและเชื่อมโยงข้อมูล และการแก้ไขกฎหมายเพื่อลดขั้นตอนและระยะเวลาการปฏิบัติงาน รวมทั้งการร่วมมือระหว่างหน่วยงานในการแลกเปลี่ยนข้อมูลและติดตามผลการดำเนินงาน

ส่วนประเด็นด้านการคุ้มครองพยานและการกันบุคคลไว้เป็นพยานในคดีทุจริต ควรออกกฎหมายที่ครอบคลุมและชัดเจนเกี่ยวกับมาตรการและกลไกของการคุ้มครองผู้แจ้งเบาะแส รวมถึงการคุ้มครองพยานที่มีส่วนร่วมหรือมีส่วนเกี่ยวข้อง เพื่อให้การป้องกันและปราบปรามการทุจริตเกิดประสิทธิภาพสูงสุด

สรุปประเด็นสำคัญของงานวิจัย

• ในช่วงปีพ.ศ. 2560 – 2565 สำนักงาน ป.ป.ช. มีงานวิจัยเกี่ยวกับการปราบปรามการทุจริต แบ่งเป็น 5 กลุ่มงานวิจัย ได้แก่ กลุ่มงานวิจัยเกี่ยวกับกลไกและการบริหารจัดการด้านการปราบปรามการทุจริต กลุ่มงานวิจัยเกี่ยวกับการประเมิน/ปรับปรุงกระบวนการปฏิบัติงานด้านการปราบปรามการทุจริต กลุ่มงานวิจัยเกี่ยวกับประเด็นปัญหาทางกฎหมาย/ช่องโหว่ของกฎหมายด้านการปราบปรามการทุจริต กลุ่มงานวิจัยเกี่ยวกับการคุ้มครองพยาน/การกันบุคคลไว้เป็นพยานในคดีทุจริต และกลุ่มงานวิจัยเกี่ยวกับอำนาจหน้าที่ของคณะกรรมการ ป.ป.ช. ด้านการปราบปรามการทุจริต

สรุปข้อเสนอแนะจากงานวิจัย

• สำนักงาน ป.ป.ช. ควรพิจารณาให้มีการปรับปรุงแก้ไขระเบียบกฎหมายที่เกี่ยวข้องกับการปฏิบัติหน้าที่ด้านการปราบปรามการทุจริตในประเด็นการดำเนินการทางวินัยแก่เจ้าหน้าที่ของรัฐที่พ้นจากตำแหน่งไปแล้ว
• สำนักงาน ป.ป.ช. ควรเพิ่มเติมข้อ 11/1 ของประกาศคณะกรรมการ ป.ป.ช. เรื่อง หลักเกณฑ์ วิธีการและเงื่อนไขในการกันบุคคลไว้เป็นพยานโดยไม่ดำเนินคดี พ.ศ. 2561 โดยกำหนดให้มี หลักเกณฑ์และขอบเขตในการใช้ดุลพินิจคัดเลือกบุคคลหรือผู้ถูกกล่าวหาที่จะถูกกันไว้เป็นพยานให้เหมาะสมและชัดเจน
• สำนักงาน ป.ป.ช. ควรพิจารณาปรับปรุงกลไกกระบวนการของการปฏิบัติงานด้านการ ปราบปรามการทุจริตด้านการบูรณาการการทำงานร่วมกันกับหน่วยงานอื่น และคณะกรรมการ ป.ป.ช. และคณะกรรมการ ป.ป.ท ควรมีการกำหนดแนวทางด้านการ ปราบปรามการทุจริต โดยเฉพาะในด้านของกฎหมายและวิธีการจัดการด้านการปราบปรามการทุจริต เพื่อให้มีแนวทางวิธีการและการดำเนินงานเป็นไปในทิศทางเดียวกัน