มูลเหตุแห่งการเกิดขึ้นและแนวทางการแก้ไขปัญหาการทุจริตประพฤติมิชอบที่เหมาะสมโดยผู้นำ

การศึกษาสาเหตุและแก้ไขปัญหาการทุจริตที่เกี่ยวข้องกับผู้นำ พบว่า การแก้ไขปัญหาการทุจริตได้อย่างยั่งยืน ผู้นำต้องแบบอย่างและไม่ทำการทุจริตเสียเอง และดูแลผู้ใต้บังคับบัญชาชาไม่ให้ทำการทุจริต ประกอบกับการสร้างและพัฒนากลไกตรวจสอบและป้องกันการทุจริต

ในการแก้ไขปัญหาการทุจริตผู้นำในระดับประเทศและระดับย่อยมีความสำคัญเป็นอย่างมากต่อความสำเร็จและยั่งยืนของการแก้ไขปัญหา

ดังนั้น การศึกษาในครั้งนี้ จึงต้องการนำเสนอประเด็นสำคัญ คือ 1) การทำความเข้าใจถึงสาเหตุและแก้ไขปัญหาการทุจริตที่เกี่ยวข้องกับผู้นำ 2) สิ่งที่ผู้นำควรปฏิบัติเพื่อแก้ไขปัญหาการทุจริตที่ได้ผลและยั่งยืน และข้อเสนอแนะในการแก้ไขปัญหาการทุจริตเมื่อพิจารณาจากมิติการดำเนินการที่เหมาะสมโดยผู้นำ โดยใช้วิธีการศึกษาวิจัยด้วยการทบทวนวรรณกรรมที่เกี่ยวข้องกับประเด็นของการทุจริตในมิติของผู้นำ 

ผลจากการศึกษา พบว่า สาเหตุและแก้ไขปัญหาการทุจริตที่เกี่ยวข้องกับผู้นำมีอยู่สองประการหลัก คือ 1) ผู้นำทำการทุจริตเสียเอง และ 2) ผู้นำละเว้น ผ่อนปรน หรือเพิกเฉยต่อการลงโทษผู้ทำความผิดทุจริต นอกจากนี้ยังมีสิ่งสำคัญอีกประการคือ ลักษณะของผู้นำที่ทำให้การแก้ไขปัญหาการทุจริตมีโอกาสประสบความสำเร็จมากขึ้น คือ 1) ผู้นำต้องเป็นผู้ที่ซื่อสัตย์ต่อหน้าที่โดยไม่ทำการทุจริตเสียเอง และ 2) ผู้นำจะต้องมีความมุ่งมั่นในการแก้ไขปัญหาการทุจริตอย่างต่อเนื่อง

ข้อเสนอแนะในมิติของผู้นำเพื่อแก้ไขปัญหาการทุจริตได้อย่างยั่งยืน มีอยู่ด้วยกันสามประการ คือ 1) ผู้นำประพฤติตนเป็นตัวอย่างในเรื่องของความซื่อสัตย์สุจริต และไม่ทำการทุจริตเสียเอง 2) ผู้นำควบคุมมิให้ผู้ใต้บังคับบัญชาทำการใดที่เป็นการทุจริต และ 3) ผู้นำสร้างและพัฒนากลไก รวมถึงมาตรการด้านการตรวจสอบความโปร่งใสในการดำเนินงานของผู้ใต้บังคับบัญชา ด้านการป้องกันการทุจริต และด้านการปรับปรุงแก้ไขบทลงโทษให้มีความเข้มงวดและความเหมาะสม