บทบาทหน้าที่และกลไกขององค์การภาครัฐและภาคประชาสังคมต่อการต่อต้านและปราบปรามการทุจริตคอร์รัปชันของประเทศญี่ปุ่น

แนวทางในการพัฒนาการต่อต้านคอร์รัปชันของไทยจากกรณีศึกษาของประเทศญี่ปุ่น พบว่า ประเทศไทยควรส่งเสริมการมีส่วนร่วมของประชาชนในการติดตามและตรวจสอบการทำงานของภาครัฐ รวมถึงการมีศูนย์เฝ้าระวังที่เชื่อมโยงข้อมูลและประสานงานระหว่างภาครัฐและภาคประชาชน

ประเทศญี่ปุ่นเป็นหนึ่งในประเทศที่สามารถการแก้ไขปัญหาคอร์รัปชันได้อย่างมีประสิทธิภาพ สะท้อนจากดัชนีชี้ภาพลักษณ์คอร์รัปชันโลกประจำปี พ.ศ. 2559 ของประเทศญี่ปุ่นที่อยู่ในอันดับที่ 20 จากประเทศและดินแดนที่ได้รับการประเมินทั้งหมด 168 แห่ง ดังนั้นการศึกษาครั้งนี้จึงมีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาบทบาท หน้าที่ กลไกและกฎหมายที่เกี่ยวข้องขององค์การต่อต้านและปราบปรามการทุจริตคอร์รัปชันของประเทศญี่ปุ่น และเพื่อเป็นแนวทางให้กับหน่วยงานภาครัฐในกรณีของประเทศไทย

โดยใช้วิธีการศึกษาเชิงคุณภาพ ด้วยการทบทวนเอกสารทางด้านกฎหมาย กระบวนการทำงานของศาล อัยการ และตำรวจ รวมไปถึงเครือข่ายประชาสังคมและการสัมภาษณ์เชิงลึกจากนักวิชาการและอัยการ แล้วจึงทำการจัดหมวดหมู่ของข้อมูลและวิเคราะห์ข้อมูล โดยอาศัยการตีความและสร้างข้อสรุป

ผลการศึกษา พบว่า องค์การต่อต้านและปราบปรามการทุจริตในญี่ปุ่นแบ่งออกเป็นสองภาคส่วน คือ หน่วยงานรัฐและภาคประชาสังคม โดยหน่วยงานภาครัฐ มีการทำงานร่วมกันระหว่างหลายหน่วยงานเพื่อดำเนินการการต่อต้านและปราบปรามการทุจริตคอร์รัปชัน ขณะที่ภาคประชาสังคมมีบทบาทสำคัญในการตรวจสอบติดตามการทำงานของภาครัฐทั้งในระดับท้องถิ่นและระดับชาติ และประสานกับหน่วยงานภาครัฐที่เกี่ยวข้องในการปราบปรามทุจริตคอร์รัปชัน

จากกรณีศึกษาของประเทศญี่ปุ่นในการแก้ไขปัญหาทุจริตคอร์รัปชัน พบว่า ประเทศไทยควรพิจารณานำแนวทางของประเทศญี่ปุ่นมาปรับใช้ ด้วยการส่งเสริมให้เกิดความร่วมมือในการต่อต้านการทุจริตคอร์รัปชันระหว่างรัฐกับประชาชน โดยเปิดโอกาสให้ภาคประชาชนเข้ามามีส่วนร่วมในการตรวจสอบและติดตามการทำงานของหน่วยงานภาครัฐในระดับท้องถิ่นและระดับชาติ รวมถึงการมีศูนย์เฝ้าระวังที่เชื่อมโยงข้อมูลและประสานการทำงานระหว่างหน่วยงานภาครัฐและภาคประชาชน