ระบบและกลไกการป้องกันการทุจริตและประพฤติมิชอบขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น

การป้องกันการทุจริตของเจ้าหน้าที่ในองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น ควรพิจารณาเพิ่มการกำหนดกรอบระยะเวลาในการเอาผิดผู้กระทำการทุจริต และให้ภาคประชาสังคมและเครือข่ายเข้ามามีบทบาทในการควบคุมและป้องกันการทุจริต รวมถึงการตั้งข้อสังเกตการใช้จ่ายงบประมาณขององค์กร

จากข้อมูลของสำนักงาน ป.ป.ช. ระหว่างปี 2550–2557 พบว่า มีการร้องเรียนเจ้าหน้าที่ท้องถิ่นกรณีทุจริตถึง 5,508 เรื่อง สะท้อนให้เห็นถึงปัญหาด้านการบริหารจัดการขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นอย่างชัดเจน ดังนั้น จึงควรมีการพัฒนาระบบการบริหารจัดการด้วยหลักการบริหารบ้านเมืองที่ดี เพื่อยกระดับคุณภาพการบริการและลดความเสี่ยงของการเกิดทุจริต

โดยใช้วิธีการศึกษาเชิงคุณภาพ ด้วยการสัมภาษณ์เชิงลึกและสนทนากลุ่ม ในกลุ่มเป้าหมาย คือ ผู้บริหารและเจ้าหน้าที่ขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นที่ได้รับรางวัลพระปกเกล้าในภาคตะวันออกเฉียงเหนือ ระหว่างปี 2557-2560 ในด้านความโปร่งใสและการมีส่วนร่วม ในพื้นที่เทศบาลตำบลแสนสุข จังหวัดอุบลราชธานี เทศบาลตำบลเสิงสาง จังหวัดนครราชสีมา องค์การบริหารส่วนตำบลหนองแปน อำเภอมัญจาคีรี จังหวัดขอนแก่น และเทศบาลเมืองร้อยเอ็ด จังหวัดร้อยเอ็ด

ผลการศึกษา พบว่า สภาพการป้องกันการทุจริตและประพฤติมิชอบขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นที่ผ่านมา มีองค์ประกอบ 7 ด้าน ได้แก่ การจัดหาพัสดุ การบริหารงาน การให้บริการประชาชน การบริหารบุคลากร การบริหารงบประมาณ การติดตามและประเมินผล และการเปิดเผยข้อมูลข่าวสาร โดยควรเพิ่มการดำเนินการการป้องกันและปราบปรามการประพฤติมิชอบในวงราชการด้วยการกำหนดกรอบเวลาในการดำเนินการกับผู้ที่กระทำความผิดให้เสร็จสิ้น เช่น 2 ปี หรือ 4 ปี เป็นต้น และควรให้ภาคประชาสังคมและเครือข่ายเข้ามามีบทบาทในการควบคุมและป้องกันการทุจริตและประพฤติมิชอบขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น รวมถึงการตั้งข้อสังเกตในการใช้งบประมาณในการบริหารงานขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น และถ้าเกิดการทุจริตต้องสามารถร้องเรียนได้อย่างรวดเร็ว