การทุจริตและระดับความเสี่ยงต่อการกระทำการทุจริตขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นในเขตพื้นที่ภาค 4

จากสถิติคำกล่าวหาการทุจริตที่ถูกส่งมายังสำนักงาน ป.ป.ช. ประจำปีงบประมาณ พ.ศ. 2563 พบว่า พื้นที่ในเขตสำนักงาน ป.ป.ช. ภาค 4 มีคำกล่าวหาจำนวน 388 เรื่อง ซึ่งสูงกว่าพื้นที่อื่นเมื่อไม่นับรวมส่วนกลาง โดยหน่วยงานที่ถูกร้องเรียนมากที่สุดคือ องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น คิดเป็นร้อยละ 66.24

จากสาเหตุดังกล่าว จึงเป็นที่มาของวัตถุประสงค์ในการศึกษาครั้งนี้ คือ

1. เพื่อวิเคราะห์รูปแบบ และกระบวนการทุจริตขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นในเขตพื้นที่ภาค 4
2. เพื่อวิเคราะห์ระดับความเสี่ยงต่อการทุจริตของบุคลากรในองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นในพื้นที่ภาค 4
3. เพื่อเสนอแนวทางและข้อเสนอแนะในการป้องกันการทุจริต การให้ความรู้ในประเด็นที่เป็นจุดอ่อนขององค์กรปกครองส่วนถิ่น เพื่อลดความเสี่ยงต่อการทุจริตและสามารถบริหารงานที่โปร่งใสได้

ผลการศึกษา พบว่า ในปีงบประมาณ พ.ศ. 2562-2565 องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นในเขตพื้นที่ภาค 4 พบการทุจริตจำนวน 335 เรื่อง โดย 3 อันดับแรกคือ การทุจริตการจัดซื้อจัดจ้าง ร้อยละ 57.31 การทุจริตในการบริหารงานบุคคล ร้อยละ 21.49 และการทุจริตเกี่ยวกับการเบิกจ่ายเงิน การนำฝาก การเก็บรักษาเงินและทรัพย์สินของราชการ ร้อยละ 15.22

เมื่อพิจารณาระดับความเสี่ยงต่อการทุจริตในการปฏิบัติงาน พบว่า ภาพรวมมีระดับความเสี่ยงต่อการทุจริตน้อย แต่เมื่อพิจารณาตามประเภทองค์การกลับพบว่าองค์การบริหารส่วนจังหวัด และเทศบาลเมือง มีระดับความเสี่ยงต่อการทุจริตอยู่ในระดับมาก โดยเฉพาะอย่างยิ่งการทุจริตในการจัดซื้อจัดจ้างมีคะแนนความเสี่ยงสูงที่สุด

สรุปประเด็นสำคัญของงานวิจัย

• ปัญหาการทุจริต: ระหว่างปีงบประมาณ 2562-2565 มีการร้องเรียนเกี่ยวกับการทุจริตในองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นในภาค 4 ถึง 1,448 เรื่อง โดยมีปัญหาหลักมาจากการจัดซื้อจัดจ้าง และการบริหารงานบุคคล ซึ่งมีการชี้มูลการทุจริตถึง 335 เรื่อง
• ระดับความเสี่ยงต่อการทุจริต: โดยรวมพบว่าองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นมีระดับความเสี่ยงต่อการทุจริตอยู่ที่ 7.20 คะแนนจาก 25 คะแนน ซึ่งจัดอยู่ในระดับความเสี่ยงต่ำ หมายถึง ไม่ต้องมีมาตรการ ควบคุมความเสี่ยงเพิ่มเติม แต่ควรมีการบริหารจัดการความเสี่ยงในองค์กร และเมื่อพิจารณาตามประเภทองค์กร พบว่า องค์การบริหารส่วนจังหวัดและเทศบาลเมืองมีความเสี่ยงสูงที่สุด ในขณะที่เทศบาลนครและเทศบาลตำบลมีความเสี่ยงต่ำกว่า
• ปัจจัยแห่งความสำเร็จ: ความสำเร็จในการบริหารจัดการขึ้นอยู่กับผู้บริหารท้องถิ่นที่มีภาวะความเป็นผู้นำ มีวิสัยทัศน์ และมีมนุษยสัมพันธ์ที่ดี เปิดโอกาสให้ทุกคนมีส่วนร่วมในการดำเนินงาน ซึ่งช่วยสร้างนวัตกรรมและพัฒนาคุณภาพชีวิตในพื้นที่